اسلام شکل خاصی از حکومت را توصیه نکرده است
اکتبر 12, 2020
” هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق”
اکتبر 13, 2020
 
 

جغرافیای جامع ایران

مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی که از سال 1362 فعالیت خود را در تهران آغاز کرده است با همکاری صدها نفر از پژوهشگران و صاحبنظران ایرانی و بین المللی ، با تدوین و انتشارآثار گرانسنگی همچون دایره المعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه ایران، دانشنامه فرهنگ مردم ایران، تاریخ جامع ایران، دانشنامه تهران بزرگ و.... خدمات بزرگی به سرزمین کهن پارسی و ملت ایران داشته است. علاوه بر تدوین آثار علمی ، کتابخانه و آرشیو اسنادی این مرکز مجموعه گرانبهایی است که آثار علمی و فرهنگی مهمی را جمع آوری و از دسترس تاراج کنندگان سرمایه های معنوی این مرز و بوم خارج نموده است. مهمتر اینکه وسع نظر، سعه صدر و نگاه بلند مدیریت این نهاد علمی باعث شده است ، طی این سالها مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی محلی برای آمد وشد اساتید، پژوهشگران و پیشکسوتان علمی و فرهنگی کشور از سلایق مختلف باشد. استاد سید کاظم بجنوردی با همین رویکرد، توانسته است با حداقل منابع مالی و با توکل به ذات حضرت حق و اتکاء به سرمایه های انسانی این آثار گرانسنگ را تولید و به جامعه و فرهنگ ایران، بلکه بالاتر از آن به جهان اسلام هدیه کند. این مرکز علمی از چند سال قبل با نظارت استاد بجنوردی و مدیریت علمی استاد دکتر عباس سعیدی درصدد تدوین ویژگیهای جغرافیایی ایران برآمد. هم اکنون این مجموعه پنج جلدی با همکاری شصت و یک تن از پژوهشگران ایرانی و بعضا خارجی با بیش از سه هزار صفحه در موضوعاتی چون ویژگیهای محیط طبیعی ایران (جلد اول) ، ویژگیهای تاریخی، سیاسی و جمعیت ( جلد دوم) ، تقسیمات کشوری ( جلد سوم)، شیوه های زیستی و سکونتگاههای انسانی (جلد چهارم) ،شهر نشینی و اقتصاد ( جلد پنجم) تدوین شد و اخیرا به زیور طبع نیز آراسته گردید. میتوان گفت ویژگیهای جغرافیایی ایران در این مجموعه به خوبی بازتاب داده شده است. بی شک با انتشار این اثر ارزشمند و ماندگار، برگ زرین دیگری بر کارنامه پیشین مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی علمی، افزوده شده است. در جلد دوم این اثر پنج جلدی که مربوط به موضوعات تاریخی، سیاسی و جمعیتی است؛ جایگاه سیاسی ایران نیز با قلم نگارنده تبیین شده است. از نظر قلمرو جغرافیایی ایران با وسعتی معادل 11/1 خشکیهای جهان از جمله کشورهای بزرگ در دنیای کنونی است. مضافا اینکه با برخورداری از یک درصد جمعیت جهان، توپوگرافی کم نظیر و متاثر از آن تنوع اقلیمی ، گوناگونی قومی و فرهنگی و همچنین در اختیار داشتن سرمایه انسانی از پتانسیل های حائز اهمیتی برخوردار است که در این نوشتار مورد واکاوی و تتبع قرار گرفته است. دردنیای دیروز که تحت عنوان دوره حاکمیت گفتمان ژئواستراتژیک در نظام بین الملل (نظام دو قطبی) ، از آن یاد میشود، بر اساس نظریات قدرت دریایی ماهان، هارتلند مکیندر و ریملند اسپایکمن، موقعیت جغرافیایی ایران از یک سو به دلیل ارتباط و اتصال به ابهای گرم جنوب درخلیج فارس و دریای عمان در چارچوب نظریه قدرت دریایی و از طرف دیگر از طریق مرزهای شمالی ایران با اتصال به خشکی اوراسیا در چارچوب نظریه هارتلند مکیندر و از آنجا که قلمرو جغرافیایی ایران محل ارتباط و اتصال دو نظریه فوق و مآلا دو قدرت بری ( شوروی سابق) و بحری ( ایالات متحده امریکا) است در قالب نظریه ریملند اسپایمکن به بحث گذاشته شده است. در دنیای امروز که با فروپاشی قدرت بری و اهمیت مضاعف توسعه اقتصادی در دوره گفتمان ژئواکونومی ( نظام سلسله مراتبی کنونی) آغاز شده است ، متاثر از نظریه جفری کمپ و هارتلند انرژی جهانی با توجه به این موضوع که حدود 60 درصد ذخایر جهانی نفت در حوزه خلیج فارس در جنوب و حوزه دریای خزر در شمال واقع شده است، سرزمین ایران به لحاظ جغرافیایی در کانون و مرکز این هارتلند یا بیضی جهانی انرژی واقع شده است، نیکسون رئیس جمهور وقت ایالات متحده در کتاب جنگ واقعی و صلح واقعی می نویسد؛ نفت خون صنعت مدرن است و قلبی که این خون را در شریانهای حیاتی دنیای صنعتی پمپاژ می کند خلیج فارس است. ایران کنونی با 163 میلیارد بشکه نفت، ده درصد ذخایر جهانی را در اختیار دارد و از این نظر بعد از عربستان سعودی دومین جایگاه درحوزه خلیج فارس را به خود اختصاص داده است. علاوه بر آن کفه بیضی ذخایر گازی جهانی هم در حوزه خلیج فارس بسیار سنگین است و ایران با 3/18 درصد ذخایر گازی شناخته شده در مقام اول ذخایر گازی جهان قرار دارد. بنابر این قرار گرفتن ایران در کانون هارتلند انرژی نفت و گاز و برخورداری از ذخایر بالا به جایگاه و وزن ژئوپولیتیکی ایران اهمیت مضاعفی بخشیده است. نتیجه آنکه چنانچه با وسع نظر جایگاه و موقعیت سیاسی ایران در جهان امروز اعم از سرمایه های مادی و انسانی به خوبی توسط تصمیم سازان و تصمیم گیرندگان حاکم مورد توجه واقع شود و این سرمایه ها دستمایه ای برای رشد، پیشرف و توسعه ایران قرار گیرد، این کشور باستانی میتواند بر چالش ها غلبه کرده و اعتلای خود در زمانی کمتر از یک دهه به چشم ببیند
BUY NOW