صفحه اصلی
ارزیابی فرایند توسعه در ایران PDF چاپ نامه الکترونیک
امتیاز کاربر: / 19
بدخوب 

واحدهای سیاسی به مثابه یک موجود زنده می باشند. یک انسان برای مراقبت از سلامتی خویش نیازمند آن است که هر از گاهی با مراجعه به پزشک وانجام آزمایش از شاخص هایی چون فشارخون ،چربی،اوره میزان گلبولهای سفید و...ازوضعیت سلامتی یا احیانا بیماری خویش مطلع گردد. پزشکان نیز با انجام آزمایشات دقیق پزشکی روند بهبودی یا وخامت حال بیمار خویش را جویا می شوند تا بهتر بتوانند با تصمیمات مقتضی بیماری را کنترل وفرایند بهبودی را تسریع بخشند.واحدهای سیاسی نیز باید دائما وضعیت اقتصادی،اجتمایی،علمی –فرهنگی وسیاسی را مورد ارزیابی وآزمون قرار دهند تا تصمیم سازان وتصمیم گیران بتوانند با شناسایی نقاط قوت وضعف واتخاذ تصمیمات صحیح وبه موقع روند منفی شاخص ها را متوقف وفرایند توسعه را در جهت بهبودی سوق دهند.


شاخص های مورد ارزیابی در حوزه اقتصاد عبارتند از،میزان تولید ناخالص داخلی،رشد اقتصادی، درامد سرانه ،تورم،بیکاری،ضریب جینی،میزان سرمایه گذاری خارجی،وضعییت فقر،نرخ فسادو............
در حوزه اجتمایی نیز این شاخص ها عبارتند از،نرخ طلاق،خودکشی،امار قتل، ضرب وجرح ،سرقت،درصد معتادان به نسبت جمعیت،میزان افسردگی های روحی-روانی ،آمار تصادفات،وضعییت امید به زندگی،تعداد پرونده های قضایی به نسبت جمعییت و........
از نظر علمی وفرهنگی رنکبندی دانشگاهها در میان دانشگاههای معتبر جهانی،تعداد مقالات منتشر شده در ژورنالهای علمی ،میزان اختراعات ثبت شده،تعداد دانشجویان،دانش پژوهان واعضای هیات علمی دانشگاهها ،موفقییت در المپیاد های علمی و.......
از منظر سیاسی نیز آزادی بیان وعقیده،شمار مطبوعات ،رسانه ها واحزاب منتقد ومخالف ، برگزاری انتخابات رقابتی آزاد وسالم ،تعداد زندانیان سیاسی ومطبوعاتی ،شمار کنگره های احزاب منتقد ومخالف و......
جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست.مسئولان ودست اند کاران این نظام سیاسی نیز می بایست مرتبا با آزمون وارزیابی این شاخص ها وضعیت توسعه کشور را رصد کنند.مقایسه تطبیقی این شاخص ها با کشور های توسعه یافته ،در حال توسعه وکشور های منطقه وبویژه همسایگان ایران میتواند وضعییت واقعی ایران را روشن کند. متاسفانه مسولان ودست اندر کاران اجرایی با بی اعتنایی به این شاخص ها واعلان عناوین کلی مانند اینکه ما در مسیر دست یابی به قله های پیشرفت و.....هستیم ویا با بزگنمایی برخی پیشرفت ها وتبلیغ نیمه پر لیوان ،از کاستی ها،مشکلات وعقب ماندگی هاتغافل می ورزند.مهمتر انکه بعضا ایران کنونی را با سی سال پیش مقایسه می کنند وچنین نتیجه می گیرند که موفق عمل کرده اند.این شیوه مقایسه به مثابه آن است که انسان سی سالگی خویش را با یک سالگی خود مقایسه کند وبا بزرگنمایی توانایی های کنونی از پیشرفتی که باید میکرد تغافل ورزد.
اگر چه به دلیل عدم شفافیت عملکرد وبعضا دستکاری در آمارهای موجود بویژه در سالهای اخیر امکان ارزیابی وآزمون دقیق عملکرد ازطرف پژوهشگران دانشگاهی با مشکلاتی مواجه شده است،اما به نظر می رسد ارزیابی این شاخص ها وضعییت مناسبی را از ایران دارای منابع غنی نفت وگاز به نمایش نمی گذارد.
ایران تنها در حوزه تولیدعلم وآموزش که متولیان ان اساتید دانشگاهها ومعلمان مدارس هستند با موفقییت خوبی همراه بوده است.موفقیت دانش آموزان ایرانی در المپیادهای جهانی وشمار مقالات پژوهشی چاپ شده در ژورنالهای معتبر علمی توسط پژوهشگران دانشگاهی وموفقیت در علوم نوینی چون سلولهای بنیادی ،نانو تکنولوژی، وهمچنین انرژی هسته ای و  علوم پزشکی مبین بالندگی ایران در این حوزه هاست.در حالیکه ایران حدود یک در صد جمعیت جهان را به خود اختصاص داده است دارای یک درصد تولید علم در جهان نیز می باشد.
با توجه به مطالب فوق پیشنهاد میشود مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در سال جدید مطالعات زیر را در دستور کار قرار دهد تا واقعیت موجود ایران ،میزان موفقیت ها ،کاستی ها ومشکلات روشن شود.
1- شاخصهای فوق در ایران با کشورهای توسعه یافته ،در حال توسعه وکشور های همسایه در یک فرایند تطبیقی مورد ارزیابی قرار گیرد.
2-ارزیابی این شاخص ها در برنامه چهارم توسعه با توجه به این موضوع که مدت زمان اجرای این برنامه به تازه گی به اتمام رسیده است.
3-ممکن است دست اندرکاران کنونی عقب ماندگی ها را میراث دولتهای گذشته بدانند،
در آن صورت در یک فرایند تطبیقی باید دید  آیا روند این شاخص در 5 سال اخیر رو به وخامت گذاشته است یا به سمت  بهبودی در حال حرکت بوده است .مضافا اینکه در امد حاصل از فروش نفت در این پنج سال معادل یک سوم این سی سال بوده است.