صفحه اصلی
- چالش راهبرد امنیتی آمریکا و کره شمالی، اطلاعات (بین المللی)؛ چهارشنبه 20 مهر1373. PDF چاپ نامه الکترونیک
امتیاز کاربر: / 5
بدخوب 

روزنامه اطلاعات بين الملل چهارشنبه 20مهر 1373

چالش راهبرد امنيتي آمريکا و کره شمالي 
اشاره: مطابق آيين نظامي آمريکا اين کشور درصدد است تا با اعمال فشار و ارائه تمهيداتي خط مشي کشور هاي مستقل از جمله کره شمالي را در راستاي اهداف امنيتي خود تعديل نمايد . مقاله پيش روي خوانندگان بحران اخير روابط دو کشور را در پي مي گيرد.
1-استراتژي نوين آمريکا در آسياي شرقي
پس از تحولات اخير در روابط شرق و غرب استرا تژي آمريکا بر اين قرار گرفت که نيروهاي نظامي خود را در حوزه پاسيفيک کاهش دهد تا احساسات ضد آمريکايي در منطقه را فرو نشاند.در راستاي اين هدف در سپتامبر 1992 آمريکا بزرگترين پايگاه هاي خود را در کلارک و خليج سوبيک فيليپين تخليه نمود.علاوه بر آن 25 درصد از شمار 135 هزار سربازي که در منطقه اقيانوس آرام مستقر بودند کاهش داد.
در ادامه روند کاهش برنامه هاي نظامي - امنيتي ماوراء بحار ايالات متحده  واشنگتن قصد دارد بخشي از نيروهاي نظامي خود را که در کره جنوبي مستقر مي باشند از اين کشور تخليه کند.در اين راستا نقطه نظراتي نيز ارائه شده است.چنانکه کسينجر استراتژيست معروف آمريکايي اعتقاد دارد که با توجه به رقابت قدرت هاي منطقه اي چون ژاپن،چين و هند جهت افزايش نفوذ خود در منطقه آسيا دولت آمريکا بايد خود را براي يک نقش محوري بعنوان يک توازنگر (که نمي بايد با نقش متوازن کننده به مفهوم سنتي آن اشتباه شود) آماده کند.وارن کريستوفر وزير امور خارجه آمريکا نيز در سفر اخير خود به سنگاپور در اجلاس مشترکي که با حضور 17 کشور حوزه آسيايي - پاسيفيک از جمله روسيه و چين تشکيل شده بود ترتيبات امنيتي تازه اي را با عنوان تريبون منطقه اي آسيا پيشنهاد کرد.به اعتقاد برخي از مقامات آسيايي اين پيشنهاد يک پيمان دفاعي به سبک آتلانتيک شمالي (ناتو) خواهد بود. 
تلفيقي از اظهار نظرها واقدامات ايا لات متحده آمريکا در منطقه شرق آسيا اين نتيجه را به دست مي دهد که اين کشور درصدد است با کاهش هزينه هاي نظامي خود بخشي از اهميت اين حوزه را بر عهده کشورهاي منطقه بگذارد و خود با اعمال مديريت به ايفاي نقش بپردازد.اجراي اين سياست مستلزم آن است که کشورهاي منطقه، دولت آمريکا را بعنوان يک قدرت برتر مورد شناسايي قرار دهند . از آنجايي که اين اعمال برتري با محدوديتهايي مواجه مي باشد ايالات متحده آمريکا سعي دارد با استفاده ازشرايط بوجود آمده در نظام بين الملل و اعمال فشارهاي سياسي-نظامي چون حقوق بشر و تحديد تسليحات هسته اي سياست کشورهايي همانند کره شمالي را تعديل نموده و تهديدات احتمالي را از ميان بردارد.
2-بحران هسته اي کره شمالي
تهديدهاي مداوم ايالات متحده آمريکا نسبت به کره شمالي همچون اجراي مانورهاي نظامي ساليانه آمريکا با کره جنوبي در فضاي خصومت آميز بين دو دولت ،پيونگ يانگ را بسوي گسترش توان نظامي سوق داده است . اين در حالي است که عدم امنيت بيشتر در سالهاي اخير (پس از فرو پاشي شوروي)به اين روند نيز دامن زده است.اين کشور در حال حاضر با جمعيتي بالغ بر 22ميليون نفرپنجمين ارتش جهان را داراست و در حدود يک ميليون و چهل هزار پرسنل فعال نظامي دارد و ساليانه مبالغ هنگفتي صرف هزينه هاي دفاعي آن مي شود.آنچه در اين ميان توجه بسياري از کارشناسان نظامي را به خود معطوف داشته است احتمال دستيابي اين کشور به توان هسته اي است که در اين رابطه نظرات متفاوتي ارائه گرديده است.رابرت گيس رئيس اسبق سازمان سيا در6اسفند 1370 /فوريه 1992 عنوان کرد که کره شمالي ظرف مدت کوتاهي مي تواند به توليد و تکثير سلاح اتمي بپردازد.پس از ان نيز رئيس سازمان سيا اعلام داشت که کره شمالي داراي يک يا دو بمب اتمي است اما در حال حاضر تجهيزات حمل و پرتاب آن را در اختيار ندارد.چند روز بعد از اين اظهار نظر سفير سابق آمريکا در کره جنوبي تاکيد کرده است کره شمالي هنوز موفق به ساختن چاشني براي بمب اتمي نشده است.اين اظهارات در حالي صورت مي گيرد که وزير دفاع آمريکا اذعان داشته است که ايالات متحده هيچ مدرکي دال بر اينکه کره شمالي در حال ساخت بمب هسته اي  است در دست ندارد.با اين وجود آمريکا در صدد برآمد تا با استفاده از اهرم هاي فشاري چون بازرسي از تاسيسات هسته اي ضمن پيگيري اين موضوع ،سياست هاي پيونگ يانگ را تعديل نمايد.بدين منظور سازمان بين المللي انرژي اتمي از کره شمالي در خواست نموده تا آمادگي خود را براي بازديد از تاسيسات هسته اي اين کشور اعلام نمايد . کره شمالي با اعتقاد به اينکه دولتهاي غربي بويژه آمريکا با کشاندن برنامه اتمي اين کشور به مجمع سازمان ملل از روش فشار تبليغاتي و جو سازي سياسي استفاده کرده اند آمريکا را متهم نمود که تحت پوشش نظارت آژانس بين المللي انرژي اتمي مي خواهد از اطلاعات محرمانه نظامي کره شمالي کسب اطلاع کند . بدين منظور اين کشور اجازه دخالت در امور نظامي خود را به هيچ قدرتي نخواهد داد.در عين حال کره شمالي درصدد بهره برداري از اين موضوع برآمد و علي رغم اين اظهارات بازرسي از تاسيسات هسته اي خود را با مسئله انتقال جنگ افزارهاي اتمي آمريکا از کره جنوبي و موفقيت مذاکرات اين کشور با آمريکا مشروط نمود و سرانجام با مذاکرات متعدد در ژنو کره شمالي با بازرسي از تاسيسات اتمي اش موافقت کرد.بدنبال اين توافق گروهي از بازرسان آژانس بين المللي انرژي اتمي در27 فوريه 1994 راهي کره شمالي شدند تا مکانهايي را که مورد مناقشه پيونگ يانگ و آمريکاست را مورد بررسي قرار دهند.اين گروه پس از چند روز اعلام نمودند که کره شمالي از بازرسي کامل مراکز هسته اي اين کشور که قرار بود در پي توافق با آمريکا صورت بگيرد جلوگيري کرده است.در پي اين مسئله آژانس بين المللي انرژي اتمي با صدور بيانيه اي اعلام نمود که کره شمالي مانع از دسترسي بازرسان اين آژانس به يک مرکز مهم هسته اي اين کشور شده است.اين آژانس معتقد است مرکزي که مقامات کره شمالي آن را آزمايشگاه راديو شيمي مي نامند محل توليد سلاح هاي پلوتونيومي است.اين موضوع بحران موجود ميان آمريکا و کره شمالي را شدت بخشيد و بلا فاصله آمريکا مانور مشترک نظامي خود را با کره جنوبي اعلام داشت و بيل کلينتون دستور ارسال موشک هاي پاتريوت به کره جنوبي را صادر نمود.برخي از کارشناسان اطلاعاتي و جاسوسي و همچنين متخصصان منع گسترش سلاح هاي هسته اي،اعمال فشارهاي آمريکا بر کره شمالي را اتلاف وقت تلقي نموده و متذکر گرديدند که آمريکا بايد اين حقيقت که کره شمالي در حال حاضر داراي تسليحات هسته اي است پذيرفته و سياست هاي متناسب با آن را تدوين نمايد.روزنامه واشنگتن تايمز نيز در همين ارتباط نوشت:بازرسي سازمان بين المللي انرژي اتمي از تاسيسات هسته اي کره شمالي کار بيهوده اي است.چرا که در حال حاضر کره شمالي مجهز به اين سلاح ها مي باشد و بهتر است آمريکا اين واقعيت را بپذيرد و از فروش اين تسليحات و با تکنولوژي هسته اي توسط کره شمالي به ساير کشورها جلوگيري بعمل آورد.
در اين بحران روسيه و چين نيز عکس العمل نشان دادند . وزارت امور خارجه روسيه ضمن هشدار نسبت به تبديل شدن کره شمالي به يک قدرت هسته اي پيشنهاد کرد يک کنفرانس بين المللي به منظور حل مسئله هسته اي کره شمالي تشکيل گردد . در عين حال اين کشور اعلام کرد که در صورتيکه کره شمالي قرباني تجاوزي شود که خود محرک آن بوده است اين کشور را تحت حمايت نظامي قرار خواهد داد.دولت چين نيز ضمن امتناع از اعمال فشار بر کره شمالي براي متوقف نمودن برنامه هسته اي اين کشور با مانور هاي نظامي آمريکا و کره جنوبي به مخالفت برخاست.به اين ترتيب بحران به گونه اي گسترش يافت که سياست آمريکا در رابطه با آن نيز تبديل به کلاف سردر گمي گرديد که مقامات آمريکايي را از ارائه يک راه حل منطقي با مشکل مواجه ساخت و وزارت دفاع آمريکا ضمن اعزام يک کشتي حامل موشکهاي پاتريوت به شبه جزيره کره اعلام داشت که دولت کلينتون مصمم است که فعاليتهاي پيونگ يانگ را در اين زمينه متوقف کند.در اين اثنا کره شمالي بطور رسمي اعلام داشت که از پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي خارج مي شود . اين موضوع تشنجات موجود را مضاعف ساخت و زمانيکه آمريکا با اعلام تحريم ها و مانورهاي نظامي موفق به دستيابي اهداف خود نگرديده سعي نموداز طريق مذاکره جريان را پي گيري نمايد.
در راستاي اين جهت گيري کارتر رئيس جمهور پيشين آمريکا سفري به کره شمالي نمود که با مذاکره با مقامات کره شمالي تا حدودي از تشنجات موجود بين دو کشور کاسته شد و حل بحران از راه مذاکره دنبال گرديد و مقامات بلند پايه آمريکا و کره شمالي در روز هشتم جولاي 1994 مذاکرات خود را درباره برنامه هسته اي پيونگ يانگ آغاز کردند.
نتيجه گيري
صرف نظر از دستيابي کره شمالي به تکنولوژي هسته اي ايلات متحده آمريکا درصدد است با مهار کانون هاي ضد آمريکايي موقعيت برتر خود را بعنوان رهبري نظام بين المللي تثبيت نمايد.آنچه ايالات متحده امريکا از اين مسئله انتظار دارد تسليم و تعديل سياست هاي چپ گرايانه پيونگ يانگ مي باشد تا بدين وسيله بتواند با حداقل هزينه نظامي امنيت مورد نياز خود را تامين نمايد و با واگذاري بخشي از مسئوليتها به کشورهاي منطقه خود با رهبري و مديريت به ايفاي نقش بپردازد . کره شمالي نيز درصدد است با بهره برداري از اين بحران دشمنان منطقه اي خود بويژه کره جنوبي را در حوزه انفعالي قرار داده و با حفظ برتري نظاي در مذاکره با امريکا از جايگاه بهتري برخوردار گردد.