صفحه اصلی
تبدیل تفاهم لوزان به توافق وین PDF چاپ نامه الکترونیک
امتیاز کاربر: / 1
بدخوب 

تبدیل تفاهم لوزان به توافق وین

منتشر شده در روزنام آرمان 25 تیر 94

 

سرانجام بعد از ماه‌ها تلاش بی‌وقفه دستگاه دیپلماسی، تفاهم لوزان به توافق وین تبدیل شد. این توافق در عرصه داخلی و بین‌المللی از جهاتی حائز اهمیت و توجه است؛ 1- قبل از هرچیز باید از مسئولان کشور به‌ویژه از مقام معظم رهبری به منظور هدایت و راهنمایی این فراینده پیچیده و سخت و از رئیس‌جمهور محترم و وزیر امور خارجه و همکارانشان به خاطر تلاش‌های بی‌وقفه و مساعی جمیله‌ای که برای خروج کشور از مشکلات و تامین منافع و مصالح ملی به انجام رساندند، تقدیر و سپاسگزاری کرد.2- منتقدان هم با نقطه نظراتی که ارائه کردند، از جهاتی برای به ثمر نشستن این فرایند دشوار تاثیر گذار بودند.اولا جهانیان پی بردند که ایران کشوری متکثر و تصمیمات آن از لابه‌لای مباحث مختلف و بعضا متعارض اتخاذ می‌شود و ثانیا این انتقادات و اعتراضات باعث می‌شد هم مسئولان ایرانی مراقبت و مواظبت بیشتری داشته باشند و بدانند که اگر کوتاهی و قصوری انجام بگیرد از نگاه منتقدان مغفول واقع نخواهد شد و آنها هستند که باید پاسخگوی اقدامات خویش باشند و نکته  دیگر اینکه منتقدان یا بهتر بگوییم مخالفان خواسته یا ناخواسته این پیام را به قدرت‌های جهانی منتقل نمودند که اگر با مسئولان فعلی که اهل تعامل هستند

به توافق نرسند، در آینده ممکن است چه بسا با افرادی روبه‌رو باشند که این موضوع کار را سخت‌تر و دشوارتر خواهد کرد. 3- توافق اخیر بر سر پرونده هسته‌ای با غرب بیانگر فرهنگ و روح انعطاف ایرانی نیز هست که به قول ایرانشناسان رمز ماندگاری ایران زمین نیز از همین فرهنگ ایرانی سرچشمه می‌گیرد. در اطراف ایران امپراتوری‌هایی همچون روسیه تزاری، اتحاد جماهیرشوروی و امپراتوری عثمانی وجود داشته است؛ اما امروز این امپراتوری‌ها را باید در کتاب‌های تاریخ مورد مطالعه قرار داد. این درحالی است که اگرچه برخی از دولتمردان ایرانی همچون سلطان محمد خوارزمشاه، شاه سلطان حسین و فتحعلی‌شاه قاجار با عدم درک صحیح از تحولات دنیای پیرامون، کشور ایران را با مشکلاتی مواجه ساختند اما روح انعطاف ایرانی و ایرانیان خردمندی چون قائم‌مقام فراهانی در جنگ دوم ایران و روس و محمدعلی فروغی و احمد قوام در جنگ دوم جهانی با درک شرایط و اتخاذ تصمیمات عقلایی کشور را از خطر رهانیده‌ و ایران عزیز مانا و پایدار مانده است. 4- منتقدان باید بدانند که در انجام هر توافقی دستیابی به همه خواسته‌ها و آرزوها ممکن نیست؛ بلکه مهم آن است که راه‌حل موجود از بدیل احتمالی آن بهتر بتواند منافع ایران را تامین کند؛ لذا چه بسا در شرایطی انعقاد قرارداد سه‌جانبه با قدرت‌های اشغالگر در جنگ دوم جهانی و یا پذیرش قطعنامه 598 و... یک موفقیت به حساب آیند. بنابراین همیشه توافق خوب یا بد را باید بر اساس تالی فاسدهای آن مورد سنجش قرار گیرد. 5- نکته دیگر اینکه جریان های سیاسی باید بدانند که ما نه دشمن دائمی داریم و نه دوست دائمی، آنچه برای ما دائمی و مهم است منافع و مصالح ملی ایران و ایرانی است؛ لذا بیش از آنکه بخواهیم از ایالات متحده آمریکا، روسیه، چین و... انتظار داشته باشیم باید از توانمندی‌های خویش بهره بگیریم. آنگونه که اینجانب از یکی از مسئولان مستقیم پرونده هسته‌ای شنیدم این بود که مخالفان توافق ایران و قدرت‌های جهانی به ترتیب بعد از رژیم‌صهیونیستی، روسیه، چین، عربستان، ایالات متحده آمریکا و در نهایت اتحادیه اروپا بوده است. این موضوع بیانگر آن است که نباید از کشورهای دیگر انتظار حمایت چندانی داشته باشیم و در این مورد تفاوتی بین آمریکا و روسیه و چین وجود ندارد.6- تکثر و رقابت جریان‌های فکری و سیاسی نه‌تنها لازم که امری ضروری است؛ اما این رقابت نباید به‌گونه‌ای باشد که مصالح و منافع کشور و ملت وجه‌المصالحه منافع حزبی و سیاسی قرار گیرد. هدف از رقابت سیاسی باید تامین و تضمین هر چه بیشتر منافع کشور و ملت باشد و نه منافع حزبی و سیاسی. 7-این توافق مدیون حمایت‌ها، پشتیبانی و صبوری ملت ایران از یک‌طرف و از طرف دیگر تصمیم‌سازی و اقدامات عملی رهبر معظم انقلاب، دولت و به‌ویژه شخص رئیس‌جمهور و دستگاه دیپلماسی کشور و همراهی اکثریت مجلس و بزرگان جریان‌های خردگرای سیاسی اعم از اصلاح‌طلب و اصولگراست. بنابراین اگر موفقیتی هست همه یا اکثریت ارکان نظام سیاسی در این موفقیت سهیم هستند و هیچکس نباید آن را مصادره به مطلوب کند. مهم اعتلای ایران و تسریع فرایند رشد و توسعه کشور است. 8- درس مهم‌تری هم از این توافق خواهیم گرفت و آن این است که اگر می‌توانیم در عرصه سیاست خارجی با شش قدرت جهانی از طریق مذاکره و گفت‌وگو به راحل‌هایی دست یابیم به طریق اولی خواهیم توانست در عرصه سیاست داخلی نیز مسائل سیاسی را از طریق گفت‌وگو حل و فصل نماییم و به جای تخریب و حذف، با تعاملی سازنده امکان فعالیت و مشارکت را برای همه سلایق سیاسی فراهم آوریم، تا با اتحاد و همدلی بتوانیم مشکلات کشور را مرتفع نماییم. 9- علاوه بر تبعات داخلی این توافق در عرصه جهانی هم دارای پیامدهایی است.در نظام بین‌الملل پارادایم صلح و تفاهم از طریق گفت‌وگو درحال تقویت است و این اقدام بیانگر شروع دوره‌ای است که به جای حاکمیت صلح از طریق اعمال قدرت و زور و با اجرای توازن ترس و وحشت می‌توان از طریق تفاهم، گفت‌وگو و احترام به حقوق ملت‌ها با هزینه کمتری امنیت بین‌الملل که دغدغه برخی از دولتمردان جهانی است تامین و تضمین نمود.10- مذاکره ایران به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای با شش قدرت جهانی که در نوع خود بی‌نظیر است، فی‌نفسه باعث افزایش پرستیژ ایران در عرصه بین‌المللی شده است. همانگونه که تحلیلگر نشریه هافینگتون‌پست یعنی جاناتان ادلمن، استاد مطالعات بین‌المللی نیز بر اهمیت و بی‌سابقه بودن این موضوع  در عرصه بین‌المللی تاکید می‌کند. 11- این مذاکرات و توافق می‌تواند زمینه و بستری برای حل مشکلات منطقه آسیای جنوب غربی و از جمله همگرایی و تلاش مشترک برای مقابله با افراط گرایی موجود و تروریسم در منطقه و همچنین عاملی برای رفع سوءتفاهم‌ها و کاستن از دیوار بلند بی‌اعتمادی بیم ایران و غرب باشد.

 

* جواد اطاعت * استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی . لینک خبر :  http://armandaily.ir/?News_Id=121286