صفحه اصلی
روزنامه اعتماد و رسالت مطبوعاتی PDF چاپ نامه الکترونیک
امتیاز کاربر: / 1
بدخوب 

 

روزنامه اعتماد و رسالت مطبوعاتی

منتشر شده در ویژه نامه سه هزارمین شماره روزنامه اعتماد

رسانه ها ومطبوعات رکن رکین نظامهای سیاسی در دوره مدرن به حساب می ایند واز لوازم ضروری حکمروایی خوب(Good Governance ) می باشند. اینکه این نظامهای سیاسی در کدام جغرافیای عالم وبا چه هدفی اداره ومدیریت جامعه را برعهده دارند تفاوتی نمی کند. اداره ورهبری یک نظام سیاسی همانند رانندگی یک اتومبیل دارای قواعد وضوابطی است که عدم رعایت این قواعد وضوابط نظام سیاسی را با چالش مواجه نموده و به جای رشد ،بالندگی واعتلای کشور سیر قهقرا را به پیش خواهد گرفت و جز خسارت ، عقب ماندگی ، فقر وفلاکت مردمان عایدی دیگری نخواهد داشت. لذا  مطبوعات ورسانه های منتقد،آزاد و مستقل برای نظام های سیاسی دارای فوایدی هستند که به اختصار به مواردی هر چند مختصر اشاره می کنیم.

1- یکی از این مهمترین قواعد وضوابطی که در نظام های سیاسی باید رعایت گردد ، نظارت عامه بر عملکردها واصل پاسخگویی مسئولان وحاکمان در برابر مردم  است.؛اما سوالی که مطرح می شود این است که این نظارت با کدامین سازوکارها عملیاتی واجرایی خواهد شد؟ ممکن است سازمانهای رسمی از جمله وزارت یا سازمان بازرسی ونظارت،قوای مقننه و دستگاههای اطلاعاتی را مثال بزنیم؛اما سوال دیگری که مطرح می شود آن است که اگر این نهادها وسازمانها به وظایف خود به خوبی عمل نکردند چه باید کرد؟ در اینجا تنها نهادهایی که می توانند به موازات دستگاههای رسمی از جانب مردم با انجام وظیفه نظارتی خویش ، مسئولان ومتولیان را به چالش کشیده وآنها را بازخواست کنند، نهادهای مدنی ومردم نهاد است که یکی از مهمترین آنها رسانه ها ومطبوعات مستقل و آزاد است. در نظامهای سیاسی این رسانه ها ومطبوعات هستند که در نقش چشم وگوش مردمان با رصد کردن اعمال ، رفتار وعملکرد مسئولین در یک نظام سیاسی خواسته ها،مطالبات و مشکلات موجود  را به نظام تصمیم سازی وتصمیم گیری انتقال داده وسپس با نظارت خویش درصدد رفع مشکلات بر خواهند آمد. به عبارتی اگر یک نظام سیاسی را به مثابه یک موجود زنده واندامواره در نظر بگیریم رسانه ها ومطبوعات در نقش ساسله اعصاب مسائل ومشکلات را به مرکز تصمیم سازی وتصمیم گیری منتقل نموده تا راه حلی متناسب با با نیازها تعریف وبکارگیری شود. انتقال خواسته ها ومطالبات به سیستم سیاسی از لوازم ضروری حکمروایی خوب است.

2- از طرفی بیان و انتشارعقاید مختلف ومتفاوت از قرائت رسمی توسط رسانه های مستقل ومنتقد به لحاظ روانی از تمرکز ایده های نهفته که ممکن است به صورت دفعی وبا حالتی خشونت آمیز بروز پیدا کند جلوگیری می کند کما اینکه " دارندروف" از جامعه شناسان سیاسی بر این باور است که اگر گروههای اجتماعی اجازه سازمان یافتن وبیان عقایدشان را داشته باشند ،امکان تعارضات خشونت آمیز کاهش می یابد.زمانی که مردم ، نخبگان وگروههای صنفی وسیاسی از بیان عقاید، دیدگاهها و انتقادات خویش محروم باشند و وسایل و امکانات قانونی برای نیل به این کار در اختیار نداشته باشند رفتار مخالفان به شکلی خشونت بار بروز وظهور خواهد یافت ونظام سیاسی را با خطر بی ثباتی وبحران مواجه می کند.

3- از دیگر مشکلاتی که نظام های سیاسی با آن مواجه هستند امکان خطا در تصمیم گیری هاست. زمانی که رسانه های منتقد ومخالف  بتوانند زوایای متفاوت یک تصمیم را منعکس نموده  و سیاست ها وتصمیمات را به چالش بکشند و خواهان  ملحوظ کردن نگرش های مختلف در یک تصمیم شوند به طور طبیعی امکان خطا واشتباه کاهش می یابد. این در حالی است که نظامهایی  که تنوع اطلاعات را محدود می کنند وراه بازخورد آن را سد می کنند باعث می شوند که چشم مسئولان وتصمیم گیران در عرصه های مختلف برای دیدن مسائل ومشکلات با محدودیت مواجه شود . در چنین نظام هایی کشف خطا وتصحیح انها بسیار دشوار خواهد شد.

4- طرح موضوعات مختلف از سوی نخبگان وصاحب نظران وبویژه منتقدان ومخالفان در رسانه ها ومطبوعات و توجه صاحبان قدرت به این موضوعات باعث مشارکت غیر مستقیم آنان در مسائل کشور خواهد شد که وظیفه شناسی و وفاداری آنان به نظام سیاسی را افزایش داده ودر مجموع مشروعیت سیاسی یک نظام را تقویت کرده وباعث ثبات وتداوم حیات یک نظام سیاسی خواهد شد.

5- کاهش فساد در یک نظام سیاسی نیزنیازمند رسانه های مستقل و آزاد است. مقایسه تطبیقی درجه فساد در کشورهای مختلف بیانگر این واقعیت است که هرچه رسانه ها ومطبوعات آزادتر باشند به همان نسبت فساد نیز کاهش پیدا می کند. این موضوع به گونه ای حائز اهمیت و توجه است که پژوهش گران  بر این باورند که بین کاهش فساد وآزادی مطبوعات ورسانه ها ویا به تعبیر دیگر بین محدودیت رسانه ها وافزایش فساد رابطه معنادار وتنگاتنگی وجود دارد.

6- در دنیای کنونی توسعه وپیشرفت به گفتمان مسلط تبدیل شده است.اگر دنیای دیروز داشتن قدرت نظامی حائز اهمیت وتوجه بود،دنیای امروز افزایش درامد ملی، رشد اقتصادی،درامد سرانه ، حفظ محیط زیست ، کاهش بیکاری وتورم به طور کلی رونق ورفاه اقتصادی وبهبود شاخص های اقتصادی، اجتماعی،فرهنگی وسیاسی حائز توجه واهمیت است وجالب اینجاست که بین افزایش این شاخص ها وآزادی رسانه ها ومطبوعات آزاد، مستقل ومنتقد رابطه معناداری وجود دارد.به عبارتی هرچه در یک کشور رسانه های جمعی آزادتر باشند به همان نسبت رشد ،رونق ورفاه اجتماعی بهتر وبیشتری نیز شاهد هستیم.

 

کشور ایران نیز از قاعده  فوق مستثنی نیست.؛ اما ممکن است برخی نقد وانتقادهایی که در رسانه ها مطرح می شود را برنتابند؛ وبرای رسانه های مستقل تنگناهایی ایجاد کنند؛ اما آنان باید بدانند که رسانه های جمعی  مستقل و منتقد با عملکرد خویش باعث کاهش خطا در تصمیم گیری ها، کاهش فساد، جذب مخالفان ومشارکت آنان در موفقیت نظام سیاسی ،افزایش مشروعیت ،ثبات وپایداری نظام سیاسی ودر مجموع تسریع فرایند توسعه پایدار می شوند.علاوه بر موارد فوق در یک نظام سیاسی که متصف به صفت اسلامی است،امر به معروف ونهی از منکر از ضروریات است وامر به معروف ونهی از منکر نیز نباید به تذکر ساده در خیابان برای رعایت حجاب و مواردی از این دست خلاصه شود. در دنیای کنونی مهمترین وظیفه امر به معروف ونهی از منکر تذکر به مسئولان ومتولیانی است که وظیفه سنگین کشور داری را برعهده دارند.

اگر موارد فوق را مهمترین رسالت مطبوعات تلقی کنیم بی شک روزنامه اعتماد در مدت بیش از یک دهه از عمر خویش که با فراز وفرودها وتنگناهایی مواجه بوده است بی شک یکی از رسانه های موفق در عرصه خبر رسانی و انجام رسالت رسانه ای خویش در ایران امروزبوده است. امید آنکه این رسانه بتواند بهتر از گذشته به وظیفه خویش وفادار بوده وعامل به رسالتی باشد که برعهده اوست.