صفحه اصلی
تعامل سازنده ایران و قدرتهای جهانی PDF چاپ نامه الکترونیک
امتیاز کاربر: / 5
بدخوب 

تعامل سازنده ایران و قدرتهای جهانی

13 فروردین 1394

جواد اطاعت استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

سر انجام بعد از یک سال و نیم تلاش بی وقفه ، گفتگوهای ایران با قدرتهای جهانی به نتیجه نهایی خود نزدیک شد ونهالی که در دولت تدبیر وامید غرس شده بود جوانه زد و نا امیدی ها را به امید تبدیل کرد ویکی از شعارهای اصلی رئیس جمهور محترم مبنی بر رفع تحریم ها جنبه ای عملی به خود گرفت. در این خصوص نکاتی چند حائز اهمیت و توجه است.

1-ابتدا باید از رهبری معظم انقلاب، رییس جمهور محترم و دستگاه دیپلماسی کشور ودر راس آن وزیر فهیم امور خارجه به خاطر واقع بینی ، تدبیر و تلاش برای حفاظت و حراست از منافع ملی و رهایی کشور از دام تحریم ها تقدیر و تشکر نمود.

2- برای اولین بار است که یک قدرت منطقه ای مثل ایران به عنوان یک طرف گفتگو در مقابل قدرتهای جهانی ، می تواند از موضعی عزتمندانه از منافع و مصالح کشور خویش دفاع نموده و قدرتهای جهانی را وادار به تمکین خواسته ها و حقانیت خویش نماید .

3- گفتگوهای ایران و قدرتهای جهانی در خصوص برنامه هسته ای، نه تنها نقطه عطف تاریخی برای ایران ؛ بلکه نقطه عطفی برای  تاریخ دیپلماسی  در عرصه جهانی است و از این پس جهان باید بیاموزد که بیش از آنکه متوسل به  ابزار نظامی شود باید از عقل، منطق و گفتگو و جایگزینی تعامل به جای تقابل و راه حل های دیپلماتیک برای حل مسائل جهانی بهره ببرد. این رویداد پارادایم جدیدی از تفاهم، صلح و گفتگو را وارد عرصه مناسبات بین المللی خواهد کرد که میتوانیم به جای حاکمیت یک جانبه گرایی از پارادایم چند جانبه گرایی سخن به میان آوریم.

 

4- این گفتگوها تاکنون دو مرحله ( برنامه اقدام مشترک و انتشار بیانیه سیاسی) به عنوان مقدمه ای برای  توافق کامل به نتیجه رسیده است و در مرحله سوم ، تفاهم موجود باید وارد متن توافق الزام آور شده و جنبه عملیاتی و اجرایی پیدا کند. ضمن انکه این اقدامات تاکنون نیز توانسته است تبلیغات مخرب غرب علیه ایران را تا حدودی خنثی و از درجه اعتبار ساقط کند.

5– مهمترین نتیجه ای که از این توافق بدست خواهد آمد نفی و طرد استراتژی  کلان ایالات متحده امریکا مبنی بر محاصره  و تحریم به منظور تضعیف اقتصاد ایران است. استراتژی که از جنگ جهانی دوم به این سو ایالات متحده امریکا با کمک آن تلاش نموده است، مخالفین خود را هچون بلوک شرق و بویژه شوروی را با مشکلات زیادی مواجه نماید واین موضوع برای ایران بسیار حائز اهمیت و توجه است و در واقع مهمترین دستاوردی است که ایران را از دام تحریم ها رهایی بخشیده و فرایند توسعه و پیشرفت ایران را هموار و تسریع خواهد نمود و این موضوع است که مخالفین ایران از جمله اسرائیل و عربستان را وادار به مخالفت با این گفتگوها و توافقات کرده است.

6- نکته حائز اهمیت دیگر آن است که انجام توافق و رفع تحریم ها به خودی خود کارساز نخواهد بود. مهم آن است که دولت بتواند از بستری که این توافق برای کشور ایران فراهم خواهد کرد به منظور استفاده از سرمایه و تکنولوژی خارجی و بازارهای جهانی برای رشد ، رونق ،  تولید، اشتغال و در کل توسعه ایران بهره ببرد. این مهم زمانی میسر خواهد شد که دولت و بخش خصوصی تمامی توان خود را به کار گیرند تا با استفاده از فرصت پیش آمده از ظرفیت جهانی برای اقتصادی پیشرفته و پویا استفاده کنند. به طور طبیعی سرمایه گذاری خارجی در بخش نفت و گاز و صنعت گردشگردی در اولویت خواهد بود.

7- مردم صبور ایران نیز می دانند که انجام توافق در واقع آغاز دوره ای است که درصورت استفاده از این شرایط فرایند رشد و توسعه را  فراهم می آورد؛ بنابر این افزایش انتظارات و یا توقع برای رفع مشکلات کشور در کوتاه مدت نه تنها عملی نیست؛ بلکه انتظاری غیر واقع بینانه می باشد. نیروهای سیاسی نیز می دانند که این گفتگوها و توافق هسته ای به معنای رفع مشکلات ایران و قدرت های جهانی از جمله ایالات متحده امریکا نخواهد بود. بلکه این توافق نمونه ای از تعامل سازنده برای رفع و یا کاهش مشکلات ایران با این کشورهاست.

8- توافق هسته ای این امکان را فراهم می آورد که کشور ایران تعاملی بهتر و سازنده تر با کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی برای حل و فصل مسائل منطقه ای را آغاز کند تا با کمک دیگر کشورها ی منطقه و جهان بتوانند بنیادگرایی موجود از جمله داعش ، طالبان و القاعده را تضعیف و امنیت را برای مردم منطقه از جمله در عراق و افغانستان را فراهم آورند.

.

9- درس مهمتری هم از این توافق خواهیم گرفت و آن اینست که اگر می توانیم در عرصه سیاست خارجی با شش قدرت جهانی از طریق مذاکره و گفتگو به راحل هایی دست یابیم به طریق اولی خواهیم توانست  در عرصه سیاست داخلی نیزمسائل سیاسی را از طریق گفتگو حل وفصل نماییم و به جای تخریب و حذف ، با تعاملی سازنده امکان فعالیت و مشارکت را برای همه سلایق سیاسی فراهم آوریم.